Wdrażanie sztucznej inteligencji w biznesie
Różne raporty i badania próbują uchwycić stopień rozwoju i przyjęcia sztucznej inteligencji w sektorze biznesowym.
Najbardziej kompleksowe raporty opublikowane do tej pory obejmują Stan polskiej sztucznej inteligencji w 2021 r. oraz Mapa polskiej sztucznej inteligencji 2019. Raporty te oferują obszerną listę polskich firm, nawet tych z małymi zespołami AI. Niestety, w ciągu ostatnich kilku lat wiele się zmieniło i szkoda, że raporty te nie zostały zaktualizowane.
Na uwagę zasługuje lista polskich startupów AI opracowanego przez dr Przemysława Chojeckiego w połowie 2023 r., obejmującego ponad 100 startupów, a także firm usługowych - software house'ów - specjalizujących się w AI. Podobna lista polskich startupówzostała stworzona przez Jana Szumadę.
Znacznie nowszy raport to w Raport EY: Jak polskie firmy wdrażają sztuczną inteligencję?. EY przebadał duży przekrój firm (ponad 500) o różnej wielkości i z różnych sektorów. Główny wniosek: 20% dużych i średnich przedsiębiorstw w Polsce wdrożyło systemy oparte na AI, a 80% firm, które zakończyły wdrożenie AI, twierdzi, że osiągnęło korzyści. Niestety, wyniki te budzą spore wątpliwości ze względu na brak pogłębienia tematu - co dokładnie rozumiemy przez “wdrożenie AI”?
Medyczne startupy (170 z Polski) są szczegółowo analizowane w raporcie Największe zakłócenia w opiece zdrowotnej. Niniejszy raport został przygotowany przez AI in Health Coalition, do której należą firmy (takie jak COGITA) oraz inne podmioty, których celem jest kształtowanie zastosowania sztucznej inteligencji w branży ochrony zdrowia w Polsce, z korzyścią zarówno dla pacjentów, jak i lekarzy.
Platforma zainicjowana przez ministerstwo, ai4msp.pl, prezentuje wiele wdrożeń projektów AI przez polskie firmy. W założeniu ma pełnić rolę marketplace'u, choć trudno ocenić jego obecne znaczenie rynkowe.
Podcasty i wywiady, takie jak Nieliniowy lub 99twarzyAI, stanowią dość dobry przegląd tego, co faktycznie dzieje się ze sztuczną inteligencją w polskich firmach.
Warto zauważyć, że w erze generatywnej sztucznej inteligencji firmy coraz częściej koncentrują się na szkoleniu własnych pracowników (działów IT lub innych) i testowaniu rozwiązań AI wewnętrznie, zamiast zlecać pracę wykwalifikowanym Data Scientistom, którzy do niedawna mieli monopol na tworzenie systemów uczenia maszynowego i sztucznej inteligencji.
Stowarzyszenia firm zajmujących się sztuczną inteligencją
W ramach stowarzyszenia polskich firm programistycznych SoDA działa grupa robocza ds. sztucznej inteligencji.Grupa badawcza SoDA AI-założona w ubiegłym roku, składająca się z około 100 członków z 30 polskich firm AI.
Na uwagę zasługują dwa raporty przedstawione przez tę grupę. Współpraca człowieka ze sztuczną inteligencją: Perspektywy dla polskiego sektora publicznego zawiera przykłady projektów AI zrealizowanych w różnych obszarach sektora publicznego i związanych z nimi wyzwań. Tymczasem raport Generatywna sztuczna inteligencja w biznesie (współtworzony przez więcej podmiotów niż tylko SoDA) skupia się stricte na sztucznej inteligencji generatywnej i prezentuje jej potencjał w różnych branżach. Raport ten koncentruje się bardziej na pokazaniu możliwości i narzędzi niż na przedstawieniu rzeczywistych wdrożonych projektów AI.
W ostatnich miesiącach Komora AI Powstała również izba handlowa, która obecnie zrzesza 44 firmy zajmujące się rozwiązaniami AI.
Kursy i społeczności
W ciągu ostatniego półtora roku odnotowano również ogromny wzrost zainteresowania sztuczną inteligencją ze strony osób nietechnicznych, programistów, którzy do tej pory zajmowali się innymi technologiami, a także osób rozwijających własne firmy.
Różne grupy stworzyły godne uwagi szkolenia, społeczności i platformy, takie jak Elephant AI, AI_Devs, Sztuczna inteligencja kampusu, lub Tworzenie produktów AI. Kursy te różnią się znacznie poziomem i wynikami, często prowadząc osoby do udziału w kilku różnych szkoleniach. Niektóre kursy mają tysiące uczestników.
Jeśli chodzi o wydarzenia branżowe, od dawna cykliczne, bardziej techniczne inicjatywy nadal się rozwijają, takie jak Data Science Summit, ML w PL, PyData, lub warsaw.ai. Pojawiają się jednak również bardziej lokalne inicjatywy dla entuzjastów AI, takie jak Śniadania AI, Mazowiecki AI Fest, lub GenAI Kraków.
W tej kategorii SpeakLeash Warto również wspomnieć o społeczności, która obejmuje ponad 1000 entuzjastów zjednoczonych wokół idei stworzenia dużego korpusu danych języka polskiego, który jest następnie wykorzystywany do szkolenia polskich LLM.
Nauka i eksperci
Świetna analiza tego, co dzieje się w polskiej nauce w zakresie AI, została przedstawiona w artykule Raport IDEAS NCBR “Zatrzymywanie najlepszych - trendy w kształceniu doktorantów w dziedzinie sztucznej inteligencji”. Wynika z niego, że w ciągu ostatnich 3,5 roku w Polsce obroniono zaledwie 200 doktoratów z zakresu sztucznej inteligencji. Jest to niewielka liczba, biorąc pod uwagę szybki rozwój tej dziedziny.
Warto zauważyć, że w dobie szybkich zmian napędzanych przez sztuczną inteligencję, autorytetami w tej dziedzinie są często osoby wykształcone w innych dziedzinach (filozofia, zarządzanie) lub celebryci. Osoby takie zyskują duże grono odbiorców swoim krzykliwym przekazem marketingowym, oferując swoje wystąpienia na konferencjach, konsultacjach czy szkoleniach.
Przykładem listy, która próbowała wybrać najbardziej wpływowe osoby w AI, jest artykuł “23 najbardziej wpływowych Polaków w AI” przygotowany przez MyCompany Polska.
Rząd: Ustawodawstwo i finansowanie
W dziedzinie sztucznej inteligencji należy również wspomnieć o inicjatywach rządowych i międzynarodowych. Od 2016 r. rozwijana jest platforma Strategia AI było w toku, a kamieniem milowym było przyjęcie “Polityka rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce od 2020 roku. Dokument ten przeszedł jednak w dużej mierze bez echa w polskim biznesie, co utrudnia ocenę jego roli w kształtowaniu rzeczywistości związanej ze sztuczną inteligencją.
Wydaje się, że wdrożenie unijnej ustawy o sztucznej inteligencji, której prekonsultacje, które niedawno się zakończyły, odegrają znacznie większą rolę.
Od 2018 roku Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi program Grupa robocza ds. sztucznej inteligencji, ale mimo szerokiego przekroju specjalistów i kilku raportów, trudno zauważyć szerszy wpływ tej grupy na rzeczywistość związaną z AI w Polsce.
Z pewnością programy finansowania publicznego, takie jak Ścieżka Smart odgrywają znaczącą rolę w rozwoju firm, choć wydają się niewystarczające w porównaniu z funduszami przeznaczonymi na rozwój AI w innych krajach.
