Sklepy internetowe muszą stale dostosowywać swoją ofertę do potrzeb i preferencji klientów, aby zwiększyć współczynniki konwersji i wartość koszyka.
Poniżej omówimy krok po kroku hipotetyczny projekt wdrożenia zaawansowanego systemu rekomendacji w sklepie elektronicznym, który może znacznie poprawić wskaźniki sprzedaży i doświadczenia zakupowe klientów.
Opis problemu i cel projektu
Kontekst biznesowy
Sklep internetowy specjalizujący się w elektronice (laptopy, smartfony, telewizory i akcesoria) zauważył, że wielu klientów opuszczało witrynę bez dokonania zakupu. Pomimo szerokiej gamy produktów, użytkownicy mieli trudności ze znalezieniem produktów odpowiadających ich potrzebom. W rezultacie współczynniki konwersji i średnia wartość koszyka były niższe niż oczekiwano, co negatywnie wpłynęło na przychody i rentowność sklepu.
Cele projektu
Celem projektu było opracowanie i wdrożenie zaawansowanego systemu rekomendacji:
- Personalizuj listy produktów na stronach kategorii, aby prezentować produkty najbardziej dopasowane do preferencji użytkowników i historii przeglądania.
- Wprowadzenie rekomendacji produktów na stronach głównych i podstronach produktów, sugerujących produkty w oparciu o poprzednie zakupy i zachowanie w witrynie.
- Segmentuj użytkowników według ich zachowań i preferencji zakupowych, umożliwiając lepsze kierowanie ofert i kampanii marketingowych.
Oczekiwane wyniki:
- Zwiększenie współczynnika konwersji o 15% w ciągu pierwszych 6 miesięcy.
- Podnieś średnią wartość koszyka o 10%.
- Poprawa ogólnego doświadczenia zakupowego klientów, prowadząca do większej lojalności i częstszych powrotów do sklepu.
Przygotowanie danych
Źródła danych
W projekcie wykorzystano różne źródła danych kluczowe dla pomyślnego wdrożenia systemu rekomendacji:
- Historia zakupów
Plik CSV zawierający historię zakupów użytkowników w okresie dwóch lat. Dane zawierały informacje o produktach, daty zakupu, ceny i kategorie produktów. - Pasza dla produktów
Regularnie aktualizowany plik produktowy z interfejsu API sklepu, zawierający szczegółowe informacje o dostępnych produktach (nazwy, opisy, ceny, dostępność, atrybuty techniczne i kategorie). - Serwer zdarzeń
Eventserver zbierał dane ze sklepu internetowego i przechowywał je w dedykowanej bazie danych. Zebrane zdarzenia obejmowały odsłony produktów (około 100 milionów rekordów), kliknięcia (około 1 miliona rekordów), dodania do koszyka i zakupy (około 100 tysięcy rekordów).
Jakość danych
Aby zapewnić jakość danych, podjęto działania mające na celu
- Kompletność danych: Integracja i normalizacja danych z różnych źródeł (CSV, API, serwer zdarzeń).
- Oczyszczanie danych: Usuwanie duplikatów, uzupełnianie brakujących wartości i poprawianie błędów.
Przygotowanie i przetwarzanie danych
Przed zbudowaniem systemu rekomendacji podjęto kilka działań w celu uzyskania cennych informacji biznesowych:
- Integracja danych: Dane z różnych źródeł zostały zintegrowane w ujednoliconym systemie przetwarzania, umożliwiając połączenie informacji o produkcie z historią zakupów i zachowaniami użytkowników.
- Segmentacja użytkowników: Użytkownicy zostali przypisani do segmentów na podstawie ich zachowań i preferencji zakupowych (np. entuzjaści technologii, poszukiwacze okazji, klienci premium).
- Analiza zachowania: Zebrane dane pozwoliły na analizę zachowań użytkowników na stronie, identyfikację najczęściej oglądanych i kupowanych produktów oraz określenie wzorców zakupowych.
Wdrożenie i integracja
Technologie i narzędzia
W implementacji systemu rekomendacji wykorzystano różne modele i technologie sztucznej inteligencji:
- Osadzanie za pomocą OpenAI: Przekształcanie opisów produktów i opinii użytkowników do formatu liczbowego.
- XGBoost: Model predykcyjny do określania, które produkty są najczęściej kupowane.

- SHAP: Narzędzie do interpretacji wyników modelu, pomagające zrozumieć, które cechy użytkownika mają największy wpływ na decyzje podejmowane przez model rekomendacji.
Integracja z istniejącymi systemami:
- Integracja platformy handlu elektronicznego: System rekomendacji został bezpośrednio zintegrowany z platformą e-commerce sklepu, AtomStore, umożliwiając wyświetlanie rekomendacji w czasie rzeczywistym.
- API: Umożliwia dynamiczne pobieranie danych o produktach i użytkownikach oraz wysyłanie wygenerowanych rekomendacji do interfejsu sklepu.
- Serwer zdarzeń: Zbierał dane na temat aktywności użytkowników, zapewniając ciągłą aktualizację modeli rekomendacji.
Osiągnięte wyniki
Po wdrożeniu systemu przeprowadzono testy A/B. System rekomendacji zwrócił wyniki dla 50% losowo wybranych użytkowników, podczas gdy pozostali otrzymali zwykłą kolejność produktów (według popularności). Pozwoliło to na precyzyjny pomiar jakości modelu.
- Wzrost średniej wartości koszyka
Dzięki rekomendowanym upsellom średnia wartość koszyka wzrosła o 4%. Porównania dokonano podczas dwutygodniowych testów A/B. Zakładając, że średnia wartość koszyka przed wdrożeniem wynosiła 500 zł, a miesięcznie dokonywano 10 000 zakupów, miesięczny zysk z tego wzrostu wyniósł 200 000 zł. - Wzrost CR na stronie internetowej
Użytkownicy otrzymywali bardziej dopasowane sugestie produktów, co prowadziło do mniejszej liczby opuszczeń strony i częstszych zakupów. Współczynnik konwersji (CR) wzrósł o 4%, co przełożyło się na 800 dodatkowych konwersji miesięcznie i zysk w wysokości 416 000 PLN.
Koszty i zasoby
Głównymi kosztami projektu były wynagrodzenia zespołu programistów.
Zasoby ludzkie
- Naukowcy zajmujący się danymi: Trzech Data Scientists, z całkowitym kosztem zespołu wynoszącym 300 000 PLN.
- Kierownik projektu: PM w niepełnym wymiarze godzin, wliczony w całkowity koszt zespołu.
Czas trwania projektu: 2 miesiące.
Koszty infrastruktury
Ponieważ cały system został wdrożony w chmurze, wiązało się to z dodatkowymi kosztami:
- Instancje AWS EC2: Koszty modelu szkoleniowego (2500 PLN) i wdrożenia (450 PLN).
- S3 Storage: Koszty przechowywania danych (360 PLN).
- Amazon RDS: Koszty przechowywania bazy danych (560 PLN).
Całkowity koszt projektu: 303 870 PLN.
W ten sposób inwestycja zwróciła się dwa tygodnie po wdrożeniu rozwiązania.
Monitorowanie i optymalizacja
Po wdrożeniu modelu uczenia maszynowego kluczowe było monitorowanie jego wydajności i wprowadzanie niezbędnych korekt.
Monitorowanie zostało wdrożone przy użyciu Amazon CloudWatch. Ze względu na wprowadzanie nowych produktów i zmieniające się preferencje użytkowników, wdrożono automatyczne cotygodniowe przekwalifikowanie modelu. Dodatkowo wprowadzono system alertów w celu zgłaszania anomalii.
Pętla sprzężenia zwrotnego
Dla każdego polecanego produktu użytkownicy mogli kliknąć kciuk w górę lub w dół, aby ocenić jakość rekomendacji. Zapewniło to dodatkowe źródło informacji przydatnych do przekwalifikowania modelu sztucznej inteligencji.
Wnioski
Hipotetyczne wdrożenie zaawansowanego systemu rekomendacji w sklepie z elektroniką było kluczowym krokiem w kierunku poprawy doświadczeń zakupowych klientów i zwiększenia efektywności sprzedaży.
Personalizując ofertę produktową w oparciu o preferencje użytkowników, osiągnięto zauważalną poprawę współczynników konwersji i średniej wartości koszyka.
Projekt wymagał integracji danych z różnych źródeł i zastosowania zaawansowanych technologii uczenia maszynowego, takich jak XGBoost, które umożliwiły efektywne przetwarzanie i analizę dużych ilości danych oraz generowanie dokładnych rekomendacji produktów w czasie rzeczywistym.
